Το τυπικό του Γρηγορίου Πακουριανού και οι εκδόσεις του {Β' Μέρος}

της Ραφαέλλας Σταυριδάκη 

Η σύνταξη του τυπικού σε τρεις γλώσσες, καθώς και το γεγονός ότι δεν έχει διασωθεί το αρμενόγλωσσο κείμενο, έχουν απασχολήσει τους ερευνητές. Κατά μία άποψη, η σύνταξη σε περισσότερες γλώσσες και, κυρίως, στην ελληνική, την επίσημη γλώσσα της Αυτοκρατορίας, παρ’ όλο που οι μοναχοί δεν ήταν Έλληνες και, κατά τεκμήριο, δεν θα γνώριζαν τα ελληνικά, αποσκοπούσε κατά τα άνω στην ενίσχυση της δημόσιας πίστης του τυπικού έναντι των κοσμικών και εκκλησιαστικών αρχών. Έχει, υποστηριχθεί, επίσης, ότι ο Γρηγόριος Πακουριανός, ως ιβηρικής καταγωγής, συνέταξε αρχικά το τυπικό στη γεωργιανή γλώσσα (πριν μεταφρασθεί στα ελληνικά, ώστε να καταχωρηθεί ως επίσημο κείμενο) και η αναφορά στην αρμενόγλωσση έκδοση, η οποία ουδέποτε υπήρξε, παρεμβλήθηκε στην ελληνική μετάφραση. Κατά μία άλλη και πλέον πειστική εκδοχή, η αναφορά σε γεωργιανό και αρμένικο κείμενο δήλωνε απλά την πρόθεση του συντάκτη να μεταφρασθεί στο μέλλον το πρωτότυπο ελληνικό κείμενο στις γλώσσες αυτές, ενώ μόνο για την εν τέλει πραγματοποίηση της μετάφρασης στα γεωργιανά έχουμε σήμερα βεβαιότητα. Και υπό τις δύο εκδοχές αυτές, λοιπόν, το πιθανότερο είναι ότι το αρμενόγλωσσο κείμενο ουδέποτε υπήρξε.
Πρότυπο για τη σύνταξη του τυπικού αυτού υπήρξε το τυπικό της Μονής Παναγίου στην Κωνσταντινούπολη, τόσο λόγω των προσωπικών σχέσεων του Γρηγορίου Πακουριανού με την Μονή αυτή όσο και λόγω των πνευματικών χαρισμάτων των μοναχών της, τα οποία εξαίρονται στο κείμενο του τυπικού (Στ. 25-37 του τυπικού: «Καθώσπερ δε κατά αδελφότητα και φιλίας υπερβολήν συνημμένος υπήρχον ψυχική διαθέσει τοις εν τη ευαγεστάτη μονή των Παναγίου μονάζουσι … και λίαν κατ’ ευδοκίαν Θεού και των εν αληθεία αγαπώντων αυτόν εφαίνετό τε και ην πάσα μοναδική τάξις αυτών και το πολίτευμα, έδοξε καμοί τοις τύποις αυτών και ταις τάξεσι παντοίω τρόπω συστήσασθαι και κατοχυρώσαι εν ταύτη τη νεωστί κτισθείση συν Θεώ παρ’ ημών μονή και τη ειρημένη αγία εκκλησία την τε εκκλησιαστικήν ακολουθίαν άπασαν και τον της διαίτης των μοναζόντων τρόπον και της εστιάσεως, ίνα κατά μίμησιν εκείνων και ούτοι προνοία Θεού πολιτεύσωνται».).  Όπως ήταν σύνηθες για τα τυπικά, ο συντάκτης τους αναφέρεται στα ιερά κίνητρα που τον παρακίνησαν να ιδρύσει την Μονή και παραδίδει μία μικρή πνευματική κατήχηση, δίνοντας, έτσι, μία εξιδανικευμένη εικόνα της μοναστηριακής ζωής που δεν αντιστοιχούσε πάντα στην πραγματικότητα. Τέτοια κατήχηση περιέχεται στο Κεφ. α΄ του τυπικού, υπό τον τίτλο «Περί του όπως εκτίσθη η ευαγεστάτη μονή των Ιβήρων αύτη».   
Το τυπικό εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1888 από τον φιλόλογο Γεώργιο Μουσαίο, με βάση το υπ' αριθμ. 1599 χειρόγραφο της Βιβλιοθήκης «Αδαμάντιος Κοραής» στη Χίο, το οποίο περιείχε παραφρασμένη την ελληνική έκδοση του τυπικού. Στις αρχές του 20ου αι. ακολούθησαν οι εκδόσεις του L. Petit στο Βουκουρέστι, ενώ ο Μ. Tarchnisvili εξέδωσε πρώτος το γεωργιανό κείμενο βάσει του υπ’ αριθμ. 581 χειρογράφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Σόφιας. Μόλις το 1963 εκδόθηκε στην Τιφλίδα από τον S. Kauchtschischwili το πλήρες ελληνικό κείμενο εκ του υπ αριθμ. 1598 χειρογράφου της Βιβλιοθήκης «Αδαμάντιος Κοραής» στη Χίο, ενώ λίγο αργότερα εκδόθηκε, βάσει του ίδιου χειρογράφου, η γεωργιανή έκδοση από τον A. Sanidze. Η κριτική έκδοση είναι του P. Gautier του 1984, μαζί γαλλική μετάφραση.

Επαφή

arthro 13

13arthro@gmail.com

Αναζήτηση στο site

Αφιερώματα

Θρησκευτικές κοινότητες: Νομοκανονικές προσεγγίσεις ιστορικών και επίκαιρων ζητημάτων

  ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ – ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ. «ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Διοτίμα Λιαντίνη Πανεπιστημιούπολη-Άνω Ιλίσια 157 84, Αθήνα, Τηλ: 210-727-5847,...

9ος Διεθνής Διαγωνισμός Εικονικής Δίκης Ρωμαϊκού Δικαίου {Βιέννη 6-9 Απριλίου 2016}

Η νομική επιστήμη είναι ένα πυλώνας σύνδεσης με τον καθημερινό βίο του παρόντος και του παρελθόντος, αποτελώντας παράλληλα έρεισμα για συζητήσεις αναγόμενες στην πολιτική και την κοινωνική εξέλιξη...

Ο κόσμος δεν είναι δικός μας, είναι του Ομήρου

του Νικολάου Χαροκόπου Μερικές παρατηρήσεις με αφορμή την ομηρική πλάκα από την Ολυμπία  Πριν από μερικές εβδομάδες η επιστημονική κοινότητα εντός και εκτός Ελλάδας, καθώς και η κοινή γνώμη,...

Τα ιδιαίτερα αρχαία θέατρα του ελλαδικού χώρου: Β΄Μέρος

    Δεν πιστεύω να νομίζατε ότι τα ιδιαίτερα θέατρά μας ήταν μόνο αυτά! Έχουμε πολύ μελέτη ακόμα για όσα γνωρίζουμε και για όσα δεν «έχουν βγει στην επιφάνεια» μέχρι τώρα. Αξίζει...

Βουτιά στη μυθολογία «ΗΡΑΚΛΗΣ: Δραματολογικές προσεγγίσεις», Β' Μέρος

ΟΡΝΙΘΕΣ(ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ)   ΠΛΟΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ      Δύο γέροντες-Αθηναίοι, ο Πεισέταιρος και ο Ευελπίδης, απογοητευμένοι από την κατάσταση, που επικρατεί στην πόλη τους...

Τα ιδιαίτερα αρχαία θέατρα του ελλαδικού χώρου

Έχει τύχει να βρεθείτε σε έναν αρχαιολογικό χώρο και να αναρωτηθείτε τι συνέβαινε-τι γινόταν -πως χρησιμοποιούταν την εποχή της ακμής του; Φυσικά, με τις ανάλογες μελέτες οι ειδικοί μας απαντούν σε...

Βουτιά στη μυθολογία «ΗΡΑΚΛΗΣ: Δραματολογικές προσεγγίσεις», Α' Μέρος

Στο παρόν άρθρο θα βουτήξουμε στον μαγευτικό κόσμο της μυθολογίας όπου ο Ηρακλής θα είναι ο πρωταγωνιστής. Ο Ηρακλής μέσα από τα μάτια των τραγικών ποιητών ταξιδεύει στα αρχαία κείμενα, αφήνοντας μας...

© 2020 ΑΡΘΡΟ 13 (All Rights Reserved)

Υλοποιήθηκε από Webnode