Αισθήματα από τα συναισθήματα των Αρχαίων

Αυτές τις μέρες το Μουσείο Ακρόπολης στεγάζει μία εξόχως ενδιαφέρουσα έκθεση για τα συναισθήματα στην αρχαία Ελλάδα. Το ευρύ πλαίσιο των εκθεμάτων, που εκτείνεται από αγαλματικές προσωποποιήσεις καταλυτικών συναισθημάτων, όπως ο Έρωτας και ο Πόθος, μέχρι μικρές εκφράσεις στοργής, αγάπης ή και μίσους, αναδεικνύει ένα πολύπτυχο φάσμα εκφάνσεων του αρχαίου θυμοῦ, του θυμικού όπως θα λέγαμε σήμερα. Ήδη από τα ομηρικά έπη ο θυμὸς καθοδηγεί τους ήρωες στην ισχυρή έκφραση των συναισθημάτων τους, ενώ, κατά την κορύφωση της κλασικής περιόδου τον 5ο αιώνα π.Χ., βλέπουμε πια ότι και η έννοια της ψυχῆς σχετίζεται με τον έντονο συναισθηματικό κόσμο του ανθρώπου. Αργότερα, βέβαια, στα έργα του Πλάτωνα θεμελιώνεται σαφώς η διάσταση της ψυχῆς ως μία αθάνατης και άφθαρτης οντότητας που σχετίζεται ιδεατά με ανώτερες νοητικές και κανονιστικές λειτουργίες, διαχωριζόμενη από το σώμα, μία θεώρηση που mutatis mutandis επικρατεί μέχρι σήμερα.
Ωστόσο, πέρα από τη φιλοσοφική θεώρηση των συναισθημάτων στην κλασική Ελλάδα, η έκθεση μπορεί να αποτελέσει μία αφορμή για μία διαλεκτική προσέγγιση της Αρχαιότητας, που δεν περιορίζεται στις μεγάλες μνημειακές της εκφράσεις, αλλά εκτείνεται σε μία σύνθετη εικόνα του εν γένει καθημερινού βίου. Μία τέτοια πλατειά οπτική είναι απαραίτητη για μία ουσιαστική μελέτη μίας μεγάλης περιόδου της ανθρώπινης ιστορίας που παρουσιάζεται και διαμορφώνεται στις συνειδήσεις της πλειονότητας της κοινωνίας συχνά μονομερώς. Είτε κάτω από το έκπαγλο όραμα του κλασικού πολιτισμού, που αποτέλεσε «εθνικό αφήγημα» του νεοελληνικού κράτους ή μέσα από μία προκατειλημμένη προσπάθεια αποδόμησης και απαξίωσης βασικών γνωρισμάτων αυτού του πολιτισμού, η πρόσληψη της Αρχαιότητας τοποθετείται συχνά σε μία ανώφελη  διελκυστίνδα. 
Σίγουρα μία κριτική εξέταση του θέματος, που επιτέλους απαντά τα τελευταία χρόνια και στην ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία, κάλλιστα συνδυάζεται με τέτοιες ευρείες θεωρήσεις της Αρχαιότητας όπως ο «Κόσμος των Συναισθημάτων». Και αυτή δε περιορίζεται αναγκαστικά στον ειδικό, που αναστοχαστικά θα διέλθει τα εκθέματα, έχοντας επίγνωση ότι ή Ιστορία της Τέχνης είναι ταυτόχρονα και μία ιστορία της πρόσληψής της. Και στο ευρύ κοινό μπορεί να γίνει αντιληπτή, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, η συνθετότητα του συναισθηματικού κόσμου της Αρχαιότητας, αποτελώντας μία νύξη για μία βαθύτερη και ουσιαστικότερη θέασή της πέρα από χλαμυδοπληξίες και απλοϊκές μεγαλοστομίες ή, για να παραφράσω τον Σεφέρη, γυρεύοντας την άλλη ζωή, πέρα από τ’ αγάλματα. 
 
Νικόλαος Χαροκόπος, Βοηθός Αρχισυντάκτη

Επαφή

arthro 13

13arthro@gmail.com

Αναζήτηση στο site

Αφιερώματα

Άρθρο 13: Διεπιστημονική Εφημερίδα Εκκλησιαστικού Δικαίου

Article 13...     THE CONSTITUTION OF GREECE In the name of the Holy and Consubstantial and Indivisible Trinity   Article 13 1. Freedom of religious conscience is...

Εθνική ταυτότητα και ανθρώπινα δικαιώματα: Το διαχρονικό μήνυμα του Αγίου Κοσμά

του Κωνσταντίνου Χολέβα, Πολιτικού Επιστήμονα {Πηγή: HUFFPOST} Στις 24 Αυγούστου 1779, στο Κολικόντασι της τουρκοκρατούμενης τότε Βορείου Ηπείρου, απαγχονίσθηκε με εντολή του Κουρτ Πασά ο Άγιος...

Θρησκευτική ουδετερότητα - Προοίμιο του ελληνικού Συντάγματος

του Ιωάννη Καστανά τα άρθρα που ακολουθούν αναδημοσιεύονται από: ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Το άρθρο 3 του Συντάγματος εμποδίζει το ελληνικό Κράτος να είναι ουδετερόθρησκο; Αυτές τις ημέρες στην Ελλάδα κορυφώνεται η...

Νέα Γένεση: Ανάσταση στον κήπο στο μέσο της Γης

του Δημητρίου Αλεξόπουλου, υποψήφιου διδάκτορα της Θεολογικής Σχολής του Εθνικού και  Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών   «Μία ὑπῆρχεν, ἡ ἐν τῷ ᾍδῃ ἀχώριστος, καὶ ἐν τάφῳ, καὶ ἐν τῇ...

ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ ΕΠΙ ΞΥΛΟΥ Ο ΕΝ ΥΔΑΣΙ ΤΗΝ ΓΗΝ ΚΡΕΜΑΣΑΣ

της Αναστασίας Κόλλια   Μεγάλη Πέμπτη σήμερα και η  Αγία Εκκλησία μας, τη στιγμή μεταξύ του 5ου και του 6ου Ευαγγελίου ψάλλει το αντίφωνο...  Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου, ὁ ἐν ὕδασι τὴν...

ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΛΕΥΚΟΥ ΚΟΛΛΑΡΟΥ

της Ολυμπίας-Μαρίας Ποντίκη, Νομικού - ΜΦ Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας ΕΚΠΑ Τα εγκλήματα του λευκού κολάρου γνωρίζουμε ότι εντάσσονται στην κατηγορία των εγκλημάτων των οικονομικών που...

Μεγάλυνον ψυχή μου, τὸν ἐκ τῆς Παρθένου, Θεὸν σαρκὶ τεχθέντα.

της Αναστασίας Κόλλια, Δικηγόρου - Θεολόγου Η ενανθρώπιση του Υιού και Λόγου του Θεού αποτελεί ακατάλυπτο μυστήριο και παράδοξο. Στο κοσμοσωτήριο έργο της Θείας οικονομίας και στο ανερμήνευτο...

© 2020 ΑΡΘΡΟ 13 (All Rights Reserved)

Υλοποιήθηκε από Webnode