Προϊστορία: it’s ritual?!

2016-04-03 23:31

Εικ. 1: Διάγραμμα αιγαιακής προϊστορίας (από Α. Φατούρο, https://saet10.wordpress.com

Ας ξεκινήσουμε με τέσσερις βασικούς ορισμούς: τι είναι προϊστορία, τι είναι προϊστορική αρχαιολογία, τι είναι θρησκεία, τι είναι αρχαιομετρία. Και τελικά, πώς αυτές οι λέξεις, οι έννοιες, οι κλάδοι, οι επιστήμες μπορούν να συνυπάρξουν, να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν με το πέρασμα των χρόνων. 

Ο όρος προϊστορία προέρχεται από τις λέξεις προ και ιστορία. Η ανθρώπινη προϊστορία είναι η περίοδος από την εποχή που πρωτοεμφανίσθηκαν οι σύγχρονοι άνθρωποι, ως προς τη συμπεριφορά και ανατομία τους, μέχρι την εμφάνιση της γραπτής ιστορίας, που ακολούθησε την εμφάνιση των συστημάτων γραφής (Renfrewκαι Bahn2001, 10). Χωρίζεται σε 3 βασικές εποχές: την Εποχή του Λίθου, την Εποχή του Χαλκού και την Εποχή του Σιδήρου, με αρκετές υποπεριόδους σε κάθε μία από αυτές (εικ.1).

Η προϊστορική αρχαιολογία είναι ένας τομέας αρχαιολογικής έρευνας που μελετά  το σύνολο των ερευνητικών διαδικασιών και ερμηνεύει τα υλικά υπολειμμάτα της καθημερινής ζωής, της κοινωνικής οργάνωσης και της διαμόρφωσης συμβολικών κωδίκων των προϊστορικών κοινωνιών με απουσία γραπτών πηγών (Renfrew και Bahn 2001, 11).

Θρησκεία ονομάζεται η σχέση του ανθρώπου με το Θείο και υποδηλώνεται ο σχεσιακός χαρακτήρας της θρησκείας: τη σχέση θείου-ανθρώπινου, υπερφυσικού-φυσικού, υπερβατικού-ενδοσκοπικού, πνευματικού-υλικού, ψυχικού-φυσικού, ατομικού-κοινωνικού (Μπέγζο 2000, 242). Η αρχαιομετρία αποτελεί ένα διεπιστημονικό κλάδο με αντικείμενο την εφαρμογή των θετικών επιστημών στην αρχαιολογία και τον πολιτισμό.  

Εικ. 2: ΕργαστήριοΑρχαιομετρίας, Scanning Electron Microscopy (www.culttech.gr

Η ανάπτυξη του κλάδου της αρχαιομετρίας προέκυψε από την ανάγκη επίλυσης προβλημάτων της αρχαιολογικής έρευνας που οι παραδοσιακές μέθοδοι αδυνατούσαν να καλύψουν (εικ.2). 

Τι γίνεται όταν δεν υπάρχουν γραπτές πηγές; Πώς μέσω των ευρημάτων ορίζουμε το καθημερινό ή το λατρευτικό αντικείμενο; Ποιος ορίζει τους όρους θρησκεία, θεϊκό, λατρεία, ναός κ.τ.λ.; Μήπως οτιδήποτε δεν γνωρίζουμε το ονομάζουμε «ritual»; Μέσω αυτής της στήλης θα γίνει προσπάθεια ανάλυσης του προϊστορικού κόσμου και συγκεκριμένα της θρησκείας και της τέχνης. Καθώς, επίσης, θα δούμε το πώς οι νέες τεχνολογίες βοήθησαν στην ανάλυση προϊστορικών άλυτων ερωτημάτων. So let’s see, it’s ritual?!

 

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Braudel, F. «Οι μνήμες της Μεσογείου, Προϊστορία και Αρχαιότητα», Νέα Σύνορα-Α. Α. Λιβάνη, Αθήνα, 2000

Renfrew C., Bahn P. «Αρχαιολογία, θεωρίες, μεθοδολογία και πρακτικές εφαρμογές», Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα, 2001

Treuil R., Darcque P., PoursatJ.Cl., TouchaisG., «Οι πολιτισμοί του Αιγαίου», Εκδόσεις Καρδαμίτσα, Αθήνα, 1996

Μπέγζος M., «Θρησκεία», στο: Θρησκειολογικό Λεξικό, Ελληνικά Γράμματα ,Αθήνα, 2000, σελ.242

Σάμψων, Αδ. «Προϊστορική Αρχαιολογία της Μεσογείου», Ινστιτούτο του Βιβλίου-Α. Καρδαμίτσα, Αθήνα, 2007 

 

Ανεβλαβή Βασιλική

 

 

 

Επαφή

arthro 13

13arthro@gmail.com

Αναζήτηση στο site

Αφιερώματα

Ο κόσμος δεν είναι δικός μας, είναι του Ομήρου

του Νικολάου Χαροκόπου Μερικές παρατηρήσεις με αφορμή την ομηρική πλάκα από την Ολυμπία  Πριν από μερικές εβδομάδες η επιστημονική κοινότητα εντός και εκτός Ελλάδας, καθώς και η κοινή γνώμη,...

Τα ιδιαίτερα αρχαία θέατρα του ελλαδικού χώρου: Β΄Μέρος

    Δεν πιστεύω να νομίζατε ότι τα ιδιαίτερα θέατρά μας ήταν μόνο αυτά! Έχουμε πολύ μελέτη ακόμα για όσα γνωρίζουμε και για όσα δεν «έχουν βγει στην επιφάνεια» μέχρι τώρα. Αξίζει...

Βουτιά στη μυθολογία «ΗΡΑΚΛΗΣ: Δραματολογικές προσεγγίσεις», Β' Μέρος

ΟΡΝΙΘΕΣ(ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ)   ΠΛΟΚΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ      Δύο γέροντες-Αθηναίοι, ο Πεισέταιρος και ο Ευελπίδης, απογοητευμένοι από την κατάσταση, που επικρατεί στην πόλη τους...

Τα ιδιαίτερα αρχαία θέατρα του ελλαδικού χώρου

Έχει τύχει να βρεθείτε σε έναν αρχαιολογικό χώρο και να αναρωτηθείτε τι συνέβαινε-τι γινόταν -πως χρησιμοποιούταν την εποχή της ακμής του; Φυσικά, με τις ανάλογες μελέτες οι ειδικοί μας απαντούν σε...

Βουτιά στη μυθολογία «ΗΡΑΚΛΗΣ: Δραματολογικές προσεγγίσεις», Α' Μέρος

Στο παρόν άρθρο θα βουτήξουμε στον μαγευτικό κόσμο της μυθολογίας όπου ο Ηρακλής θα είναι ο πρωταγωνιστής. Ο Ηρακλής μέσα από τα μάτια των τραγικών ποιητών ταξιδεύει στα αρχαία κείμενα, αφήνοντας μας...

To CineDoc στο Βόλο

Το Φεστιβάλ CineDoc, το οποίο από το 2009 προβάλλει ντοκιμαντέρ ποικίλου περιεχομένου με σκοπό την ενθάρρυνση του διαλόγου γύρω από σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, πλέον εκτός από τις προβολές που...

© 2019 ΑΡΘΡΟ 13 {με επιφύλαξη παντός δικαιώματος}

Υλοποιήθηκε από Webnode