Κεντρικό Άρθρο

της Ραφαέλλας Σταυριδάκη 

Η σύνταξη του τυπικού σε τρεις γλώσσες, καθώς και το γεγονός ότι δεν έχει διασωθεί το αρμενόγλωσσο κείμενο, έχουν απασχολήσει τους ερευνητές. Κατά μία άποψη, η σύνταξη σε περισσότερες γλώσσες και, κυρίως, στην ελληνική, την επίσημη γλώσσα της Αυτοκρατορίας, παρ’ όλο που οι μοναχοί δεν ήταν Έλληνες και, κατά τεκμήριο, δεν θα γνώριζαν τα ελληνικά, αποσκοπούσε κατά τα άνω στην ενίσχυση της δημόσιας πίστης του τυπικού έναντι των κοσμικών και εκκλησιαστικών αρχών. Έχει, υποστηριχθεί, επίσης, ότι ο Γρηγόριος Πακουριανός, ως ιβηρικής καταγωγής, συνέταξε αρχικά το τυπικό στη γεωργιανή γλώσσα (πριν μεταφρασθεί στα ελληνικά, ώστε να καταχωρηθεί ως επίσημο κείμενο) και η αναφορά στην αρμενόγλωσση έκδοση, η οποία ουδέποτε υπήρξε, παρεμβλήθηκε στην ελληνική μετάφραση. Κατά μία άλλη και πλέον πειστική εκδοχή, η αναφορά σε γεωργιανό και αρμένικο κείμενο δήλωνε απλά την πρόθεση του συντάκτη να μεταφρασθεί στο μέλλον το πρωτότυπο ελληνικό κείμενο στις γλώσσες αυτές, ενώ μόνο για την εν τέλει πραγματοποίηση της μετάφρασης στα γεωργιανά έχουμε σήμερα βεβαιότητα. Και υπό τις δύο εκδοχές αυτές, λοιπόν, το πιθανότερο είναι ότι το αρμενόγλωσσο κείμενο ουδέποτε υπήρξε.
Πρότυπο για τη σύνταξη του τυπικού αυτού υπήρξε το τυπικό της Μονής Παναγίου στην Κωνσταντινούπολη, τόσο λόγω των προσωπικών σχέσεων του Γρηγορίου Πακουριανού με την Μονή αυτή όσο και λόγω των πνευματικών χαρισμάτων των μοναχών της, τα οποία εξαίρονται στο κείμενο του τυπικού (Στ. 25-37 του τυπικού: «Καθώσπερ δε κατά αδελφότητα και φιλίας υπερβολήν συνημμένος υπήρχον ψυχική διαθέσει τοις εν τη ευαγεστάτη μονή των Παναγίου μονάζουσι … και λίαν κατ’ ευδοκίαν Θεού και των εν αληθεία αγαπώντων αυτόν εφαίνετό τε και ην πάσα μοναδική τάξις αυτών και το πολίτευμα, έδοξε καμοί τοις τύποις αυτών και ταις τάξεσι παντοίω τρόπω συστήσασθαι και κατοχυρώσαι εν ταύτη τη νεωστί κτισθείση συν Θεώ παρ’ ημών μονή και τη ειρημένη αγία εκκλησία την τε εκκλησιαστικήν ακολουθίαν άπασαν και τον της διαίτης των μοναζόντων τρόπον και της εστιάσεως, ίνα κατά μίμησιν εκείνων και ούτοι προνοία Θεού πολιτεύσωνται».).  Όπως ήταν σύνηθες για τα τυπικά, ο συντάκτης τους αναφέρεται στα ιερά κίνητρα που τον παρακίνησαν να ιδρύσει την Μονή και παραδίδει μία μικρή πνευματική κατήχηση, δίνοντας, έτσι, μία εξιδανικευμένη εικόνα της μοναστηριακής ζωής που δεν αντιστοιχούσε πάντα στην πραγματικότητα. Τέτοια κατήχηση περιέχεται στο Κεφ. α΄ του τυπικού, υπό τον τίτλο «Περί του όπως εκτίσθη η ευαγεστάτη μονή των Ιβήρων αύτη».   
Το τυπικό εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1888 από τον φιλόλογο Γεώργιο Μουσαίο, με βάση το υπ' αριθμ. 1599 χειρόγραφο της Βιβλιοθήκης «Αδαμάντιος Κοραής» στη Χίο, το οποίο περιείχε παραφρασμένη την ελληνική έκδοση του τυπικού. Στις αρχές του 20ου αι. ακολούθησαν οι εκδόσεις του L. Petit στο Βουκουρέστι, ενώ ο Μ. Tarchnisvili εξέδωσε πρώτος το γεωργιανό κείμενο βάσει του υπ’ αριθμ. 581 χειρογράφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Σόφιας. Μόλις το 1963 εκδόθηκε στην Τιφλίδα από τον S. Kauchtschischwili το πλήρες ελληνικό κείμενο εκ του υπ αριθμ. 1598 χειρογράφου της Βιβλιοθήκης «Αδαμάντιος Κοραής» στη Χίο, ενώ λίγο αργότερα εκδόθηκε, βάσει του ίδιου χειρογράφου, η γεωργιανή έκδοση από τον A. Sanidze. Η κριτική έκδοση είναι του P. Gautier του 1984, μαζί γαλλική μετάφραση.

του Δημητρίου Αλεξόπουλου

Μέγαν εὕρατο ἐv τοῖς κιvδύvοις, 
σὲ ὑπέρμαχοv, ἡ οἰκουμένη, 
Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. 
Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, 
ἐν τῷ σταδίῳ θαῤῥύvας τὸν Νέστορα, 
οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, 
Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, 
δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.
(Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἀγίου)
 
Ἡ Θεσσαλονίκη εὐτύχησε νὰ εἶναι ἡ γενέτειρα τοῦ ἁγίου Δημητρίου τοῦ Μεγαλομάρτυρος καὶ Μυροβλύτου, τὸν ὁποῖο ἡ Ὀρθόδοξη Χριστιανοσύνη ἑορτάζει τὴν 26η Ὀκτωβρίου. Στὴ νύφη τοῦ Θερμαϊκοῦ γεννήθηκε περὶ το 280-284 μ.Χ. ὁ Δημήτριος καὶ μαρτύρησε περὶ τὸ 306 μ.Χ. στὴν ἴδια ἐπιφανῆ πόλη τῆς Μακεδονίας, σύμφωνα μὲ τοὺς κυριότερους συναξαριστές του. Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου ἐκτυλίσσεται τὴν περίοδο τῆς ρωμαϊκῆς τετραρχίας στὴν περιφέρεια ἁρμοδιότητας τοῦ αὐτοκράτορα (Αὔγουστου) Γαλέριου Μαξιμιανοῦ (305-311 μ.Χ.), ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὰ ἡνία τῆς ἐξουσίας ἕνα μόλις ἔτος (305 μ.Χ.) πρὶν τὴ συνάντησή του μὲ τὸν Ἅγιο Δημήτριο στὴ Θεσσαλονίκη.
Τὸ ἴδιο περίπου ἔτος μὲ τὸ μαρτύριο τοῦ Μυροβλύτη, κορυφώνεται τὸ Μελιτιανὸ σχίσμα, μὲ τὸν Πέτρο Α´ Ἀλεξανδρείας νὰ συγκαλεῖ Σύνοδο στὴν ὁποία καταδικάζεται ὁ Ἐπίσκοπος Λυκοπόλεως Μελίτιος. Τὸ μῆλο τῆς Ἔριδος ἦταν ἡ ἀπαράκλητη αὐστηρότητα, τὴν ὁποία ὁ Μελίτιος καὶ οἱ ἀκόλουθοί του ἐπιχειροῦσαν νὰ ἐφαρμόσουν στοὺς «παραπεπτωκότες» ἢ «παραπεσόντες», σὲ χριστιανούς, μὲ ἄλλα λόγια, ποὺ ὑπὸ τὸ κράτος τῶν διωγμῶν προέβαιναν σὲ πραγματικὴ ἤ προσποιητὴ ἀποκήρυξη τῆς χριστιανικῆς πίστης. Ἐξ ἀπόψεως Κανονικοῦ Δικαίου, ὁ Ἅγιος Δημήτριος δὲν ἀνῆκε στοὺς «πεπτωκότες».  Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ τὸν συνέλαβαν μὲ τὴν κατηγορία τοῦ χριστιανοῦ, παρέμεινε «πιστὸς ἄχρι θανάτου» (πρβλ. Ἀποκ. 2:10) καἰ εἰσήλθε τῆν ἔνδοξη χορεία τῶν Μαρτύρων τῆς Χριστιανοσύνης. Ὁ Θεσσαλονικέας ἅγιος, ὅμως, δὲν ἀνῆκε οὔτε σὲ ἐκείνους ποὺ ἐξαποστέλλουν στὸ πῦρ τὸ ἐξώτερο συνανθρώπους τους καὶ μάλιστα σὲ καιρὸ δοκιμασίας ποὺ «ὁ σατανᾶς ἐξητήσατο τοῦ σινιᾶσαι» τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ «ὡς τὸν σῖτον» (πρβλ. Λουκ. 22:31). Ἀντίθετα, τὴν ὥρα τοῦ κινδύνου, ὁ Δημήτριος φιλαδέλφως προσεύχεται ὑπὲρ τῶν μαθητῶν αύτοῦ Νέστορα καὶ Λούπου (συνεορτάζουν τὴν 27η Ὀκτωβρίου), τοὺς ὁποίους καὶ μεταμορφώνει σὲ συναθλοφόρους «σκηνῆς θαυμαστῆς» (πρβλ. Ψάλμ. 42:4).
Ἀκολουθώντας τὶς ἁγιολογικὲς πηγές, ὁ Ἅγιος μαρτύρησε μόλις ἑπτὰ ἔτη πρὶν τὴν ἔκδοση τοῦ Διατάγματος τῶν Μεδιολάνων (313 μ.Χ.), τὸ ὁποῖο χορηγοῦσε θρησκευτικὴ ἀνεξιθρησκεία στοὺς κατοίκους τῆς ἀχανοῦς ρωμαϊκῆς οἰκουμένης μὲ ἰδιαίτερα φιλικὸ γιὰ τὶς χριστιανικὲς κοινότητες τρόπο. Ἐὰν ὁ στεφηφόρος Δημήτριος εἶχε προφθάσει τὸ Διάταγμα και εἶχε παραμείνει ἐν ζωῇ, θὰ ἦταν περίπου σαράντα ἐτῶν κατὰ τὴν ἔναρξη τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἃ’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου στὴ Νίκαια τῆς Βιθυνίας (325 μ.Χ.). Πιθανώτατα μάλιστα, νὰ εἶχε τὴ δυνατότητα νὰ παρακολουθήσει αὐτοπροσώπως τὶς ἐργασίες τῆς Συνόδου, ἐφόσον εἶχε συμπεριληφθεῖ στὴ συνοδικὴ ἀντιπροσωπεία τῆς τοπικῆς ἐκκλησίας μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Ἀλέξανδρο Θεσσαλονίκης. Η Α´ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος θὰ λάβει διακριτικὴ καὶ φιλάνθρωπη θέση ἀπέναντι στοὺς παραπεσόντες (κυρίως μέσῳ τῶν κανόνων Ι (10), ΙΑ (11) καὶ ΙΔ (14) αὐτῆς). Εἶναι σημαντικὸ ὅτι οἱ κανόνες αὐτοὶ ἀποτελοῦν, σὲ μεγάλο βαθμό, θεολογικὴ παραγωγὴ ὁμολογητῶν τῆς πίστεως. Συντάχθηκαν, δηλαδή, οἱ ἱεροὶ κανόνες αὐτοὶ ἀπὸ ἐκκλησιαστικὲς προσωπικότητες μέ, μικρότερη ἢ μεγαλύτερη, ἴδια πεῖρα τῶν βασάνων καὶ τῶν διωγμῶν τοῦ πικροῦ πρόσφατου παρελθόντος.
Ἐφόσον εἶχε ἐπιβιώσει τοῦ διοκλητειάνιου διωγμοῦ, ὁ Ἅγιος Δημήτριος πιθανώτατα δὲν θὰ βρισκόταν στὴ ζωὴ τὸν καιρὸ τῆς Β’ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἡ ὁποία ἔλαβε χώρα ἑκατὸ περίπου ἔτη ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ ἁγίου στὴν Κωνσταντινούπολη (381 μ.Χ.). Καθὼς, ὅμως, ὁ Μεγαλομάρτυς Δημήτριος διέβη τὸ καταπέτασμα τῶν παρόντων καὶ κατοικεῖ πλέον στὴ χώρα τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, ἀνεδείχθη, κατὰ τὴ θεολογία καὶ τὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, σὲ παγκόσμιο, ἀκοίμητο καὶ διαχρονικὸ «σημεῖον εἰς ἀγαθόν», «ὁλοκάρπωμα θυσίας», κριτὴς ἐθνῶν καὶ κυβερνήτης λαῶν ἀθανασίας πλήρης, (πρβλ. Σοφ. Σολ. 3:5-8), πρόστατης τῆς ἀγαπημένης πόλης του Θεσσαλονίκης καὶ σύμπασας της οἰκουμένης.
 
Σε ένα μήνα και κάτι παραπάνω η εφημερίδα μας πρόκειται να κλείσει τρία χρόνια λειτουργίας. Γι΄ αυτό το λόγο θεωρώ σκόπιμο να αφιερωθεί ένα κεντρικό άρθρο όχι στην περιγραφή αυτής της προσπάθειας – αυτό έχει γίνει στο παρελθόν – αλλά στην καταγραφή του «τι μάθαμε» μέσα από την επιστημονική μας συνύπαρξή. Διότι όπως κάθε θρησκευτική κοινότητα, έτσι και κάθε ομάδα επιστημονική ή μη είναι ένας ζωντανός οργανισμός και όχι μια μηχανική σειρά ενεργειών!
Το Άρθρο 13 προσπαθεί σαφώς να πετύχει μια ποιοτική ανάδειξη του καθεστώτος των θρησκειών μέσα στο κράτος και ελπίζω με την πάροδο του χρόνου το επίπεδο να ανεβαίνει διαρκώς και να μη συμβεί το αντίστροφο. Όλο αυτό, όμως, δεν έχει καμία σημασία, χωρίς την ομάδα και τους συνεργάτες που έχουν αφιερώσει το χρόνο τους και το μυαλό τους τα τρία αυτά χρόνια. Ανεξάρτητα από τα λάθη που μπορεί να συμβούν σε μια συλλογική προσπάθεια, σημασία έχει η εσωτερική και η εξωτερική αμοιβαιότητα, η ικανότητα διαλόγου και η διάθεση για εξέλιξη. Αυτή η εξέλιξη είναι απαλλαγμένη από στοιχεία εμπορίου και απόκτησης μιας εικόνας, είναι μια εξέλιξη καθαρά σε επίπεδο γνωστικό, σε επίπεδο σκέψης και αντίληψης του επιστημονικού μας πεδίου. Όντας διαρκώς μαθητές μέσα σε έναν δύσκολο επιστημονικό χώρο, η μεγαλύτερη πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι η ποιότητα. Η ποιότητα στις γνώσεις, στις απόψεις, αλλά και στις μεταξύ μας σχέσεις και συνεργασίες. 
Η απόκτηση σοβαρής άποψης πάνω στα ζητήματα των σχέσεων κράτους και θρησκευμάτων είναι ένας διαρκής αγώνας που προϋποθέτει σημαντικό αριθμό στοιχείων, τα οποία δεν περιλαμβάνουν μόνο τη γνώση και την εμπειρία, αλλά και την ικανότητα συνεργασίας και διαλόγου. Οι νέοι άνθρωποι είναι απαραίτητο να προσπαθούμε διαρκώς να ενημερωνόμαστε επιστημονικά, αλλά και να καλλιεργούμε την έλλειψη αδιαλλαξίας, καλλιέργεια που αποκτάται κατά τη γνώμη μου μέσω της δράσης, μέσω της συνεργασίας, μέσω της έκθεσης. Η έκθεση είναι μια σκληρή δοκιμασία και η απόφαση κάθε επιστήμονα νέου ή καταξιωμένου απέναντι στην κριτική που συνεπάγεται, είναι εξαιρετικά προσωπική. 
Η φετινή ακαδημαϊκή χρονιά ξεκίνησε με την ομάδα μας να έχει βρεθεί σε μεγαλύτερο πεδίο έκθεσης συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια. Σε αυτό το σημείο, λοιπόν, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που συνέβαλαν στο να υπάρχει το Άρθρο 13 και στο να έχει τη δυνατότητα να εξελίσσεται διαρκώς. Όταν είσαι πρόεδρος, διαχειριστής κ.τ.λ (κάθε ομάδα επιλέγει το δικό της τίτλο) μιας ομάδας, το σημαντικότερο πράγμα που έχεις να καταλάβεις είναι ότι οι συνεργάτες σου κάνουν σε εσένα την τιμή να εμπιστεύονται στο πρόσωπό σου αυτόν τον ρόλο, που δεν είναι ρόλος εξουσίας, αλλά απλώς μια ανάγκη για ρύθμιση και επίβλεψη της συνοχής εντός και εκτός της ομάδας. 
Δεν θα αναρτηθεί άλλο σχετικό άρθρο για τα τρία χρόνια της εφημερίδας μας. Γι’ αυτό το λόγο θεωρούμε σκόπιμο να δώσουμε μια εικόνα για τις τρέχουσες δραστηριότητες: Η φετινή χρονιά ξεκίνησε με την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Σπουδών «Νίκος Σβορώνος» του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO), με τίτλο «Σύγχρονα Ζητήματα Θρησκευτικής Ελευθερίας». Τα κείμενα των εισηγήσεων πρόκειται να δημοσιευθούν το προσεχές διάστημα, ενώ η δραστηριοποίηση στο πλαίσιο επιστημονικών εκδηλώσεων πρόκειται να συνεχιστεί. Είμαστε πάντα ανοιχτοί σε νέες συνεργασίες και επιστημονικά κείμενα, αλλά και σε προτάσεις για βελτίωση. 
Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω τα μέλη της ομάδας του Άρθρο 13 και τους στενούς της συνεργάτες, για την πραγματικά πολύτιμη συνεργασία τους.

του Νικολάου Χαροκόπου

Πριν από μερικές μέρες, ενώ βρισκόμουν σε μία κατάφυτη πλαγιά των υπωρειών της Ίδης, σε ένα από τα τελευταία σούρουπα του θέρους που μόλις μας πέρασε, προσπάθησα να κατέβω από ένα μονοπάτι, αλλά δεν κατάφερα να προχωρήσω πολύ, αφού μου φαινόταν μακρύ και δύσβατο, γεμάτο βάτα. Τότε, αυθόρμητα μου ήρθε κατά νου ο στίχος από το δεύτερο άσμα της Κόλασης του Δάντη: -«intrai per lo cammino alto e silvestro - μπήκα στον βαθύ και δασωτό δρόμο». 
Η εικονοποιία μίας πραγματικά μεγάλης ποιητικής δημιουργίας, όπως είναι η Divina Commedia, η Θεία Κωμωδία του φλωρεντινού ποιητή Δάντη Αλιγκιέρι όντως δεν θα αφήσει ποτέ, πιστεύω, κάποιον που διάβασε και αγάπησε αυτό το έργο των 14000 στίχων, γραμμένο στις αρχές του 14ου αιώνα, -περίπου μεταξύ του 1308 και 1320- που αποτελεί τη σπουδαιότερη ποιητική δημιουργία της Δύσης και ταυτόχρονα ένα από τα μεγαλύτερα κατορθώματα της ποίησης παγκοσμίως.
Αποτελείται από τρία μέρη, τρία άσματα, όπως έχουν επικρατήσει να λέγονται στην ελληνική, το καθένα αποτελούμενο από τριάντα τρία τραγούδια (το πρώτο άσμα έχει ένα παραπάνω, ως προοίμιο), το κάθε τραγούδι από τρίστιχες στροφές και αυτές με τριπλές πλεχτές ρίμες. Το θέμα του είναι ένα μεταφυσικό ταξίδι του ποιητή, που βρίσκεται στο μεσοστράτι της ζωής του, προς το Επέκεινα: η κατάβαση στην Κόλαση αποτελεί το πρώτο άσμα, όπου, συνοδευόμενος από τον μεγάλό Ρωμαίο ποιητή Βιργίλιο, κατέρχεται τους εννέα κύκλους της Κόλασης, μέχρι το κέντρο της γης, όπου βρίσκεται ο Εωσφόρος στον παγωμένο Κοκκυτό. Ανάλογα με τα πράξεις τους, οι ψυχές κατατάσσονται στον καθένα από τους κύκλους: ξεκινώντας από τον πρώτο κύκλο της άνω Κόλασης, όπου βρίσκονται τα αβάπτιστα νήπια και οι χρηστοί ειδωλολάτρες, στη μέση Κόλαση, μέρος βασάνου -ανάμεσα σε άλλους- για τους αιρετικούς και τους βιαιοπραγήσαντες, μέχρι τον κατώτατο, ένατο κύκλο, με τους προδότες να βασανίζονται μέσα στον πάγο. Στη συνέχεια, στο δεύτερο άσμα, το Καθαρτήριο, ο ποιητής με τον συνοδό του, αυτή τη «magnanimo quell' ombra- σκιά της γενναιοδωρίας», δραπετεύει από την Κόλαση και ξεπροβάλλουν στο άλλο ημισφαίριο της γης, στο πανύψηλο βουνό του Καθαρτηρίου. Εκεί, οι ψυχές βασανίζονται για να εξιλεωθούν, κατατασσόμενες σε επτά άνδηρα-όσα και τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Στην κορυφή βρίσκεται ο επίγειος παράδεισος-  Paradisso teresste. Ο Βιργίλιος, καθώς δεν είναι χριστιανός, δεν μπορεί να εισέλθει. 
Τότε, τον Δάντη παραλαμβάνει η Βεατρίκη, η αιώνια αγαπημένη του ποιητή: μερικές φορές μόνο τη συνάντησε κατά τη νεότητά του, αλλά ήταν αρκετές για να παραμείνει ερωτευμένος μαζί της σε όλη την υπόλοιπη ζωή του∙ τώρα, που εκείνη έχει αφήσει τον κόσμο των λιγόζωων, την συναντά πάλι μέσα στην Εδέμ, μετουσίωση ενός άφθαρτου κάλλους και θεϊκής καλοσύνης, που θα είναι το φως ανάμεσα στην αλήθεια και τη διάνοια («che lume fia tra 'l vero e lo 'ntelletto»).  Εκείνη, αφού του δίνει από το νερό της λήθης, τον οδηγεί στον Παράδεισο, που αποτελεί το τρίτο άσμα του έργου. Διέρχονται τη σφαίρα της φωτιάς που περιβάλλει τη γη και ανεβαίνουν μέσα από τους πέντε πλανήτες του πτολεμαϊκού γεωκεντρικού συστήματος, για να φτάσουν στον ανώτερο, έμπυρο ουρανό, στη θέαση και κατανόηση της Τριαδικής Θεότητας.
Είναι φυσικό ότι ένα έργο γραμμένο σε άλλη γλώσσα, από το οποίο μας χωρίζουν επτά αιώνες, φαίνεται σε πολλούς δυσπρόσιτο, διαπνεόμενο ίσως από έναν αφόρητο διδακτισμό και θρησκευτική αυστηρότητα. Αυτό δεν θα μπορούσε να ισχύσει στην περίπτωση της Θείας Κωμωδίας. Βέβαια, αποτελεί μία πλατεία εικόνα του μεσαιωνικού κόσμου και ως ποίημα έχει μία απαραγνώριστη διδακτική χροιά. Οι εικόνες των τριών ασμάτων, από τα έγκατα του Κοκκυτού μέχρι τη βαθειά και λαμπερή ουσία του έμπυρου Παραδείσου, μπορούν να ιδωθούν αλληγορικά.  Αποτελούν μία αναφορά στην υπό διάλυση κοινωνία της εποχής του, που μαστίζεται από έλλειψη ικανών ηγεμόνων και τη διαφθορά της ανώτατης εκκλησιαστικής ηγεσίας, και στον επίπονο δρόμο που πρέπει να ακολουθήσει κανείς, όπως οι εξιλεούμενοι στο Καθαρτήριο, για να φτάσει σε μία ανανεωμένη γήινη κοινωνία, που χαρακτηρίζεται από δικαιοσύνη, τάξη και πνευματικό βίο. 
Όμως, σε καμία περίπτωση να μη θεωρήσει κάποιος ότι το ποίημα εξαντλείται σε έναν ακραιφνή διδακτισμό ενός θρησκομανούς που θέλει να συνετίσει με φοβερές εικόνες μεταθανάτιας τιμωρίας. Κινητήριος δύναμη σε όλο το έργο είναι η αγάπη, αυτή που ωθεί τον ποιητή σε αυτό το παράτολμο ταξίδι, στην αναζήτηση της «αθάνατης αγαπημένης» και στην κατανόηση της ιδεατής αγάπης στο πρόσωπο του Θεού, της αγάπης που «move il sole e l'altre stelle - κινεί τον ήλιο και όλα τα άλλα άστρα». 
Και εάν η αλληγορία συνδέει στερεά τον Δάντη με τη λογοτεχνική παράδοση του Μεσαίωνα, την ίδια στιγμή ο ποιητής απομακρύνεται σε ένα ουσιώδες σημείο από αυτή. Η Θεία Κωμωδία, παρόλο που λόγω της θεματολογίας της θα έπρεπε να είχε συντεθεί σε ένα υψηλό, εξεζητημένο ύφος, το λεγόμενο τραγικό σύμφωνα με την τότε λογοτεχνική θεωρία, έχει γραφτεί σε μία γλώσσα από το καθημερινό γλωσσικό ιδίωμα, το οποίο ο ποιητής επεξεργάστηκε και ανύψωσε, χαρίζοντας στους συμπατριώτες του για πρώτη φορά μια κοινή λαλιά, που αποτέλεσε έκτοτε τη βάση της εξέλιξης της ιταλικής. 
Το έργο αυτού του «miglior fabbro del parlar materno- καλύτερου τεχνίτη της μητρικής γλώσσας» παραμένει μία δημιουργία πλήρης ποιητικού σφρίγους και δύναμης, γεμάτη από  μία μεγάλη κλίμακα συναισθημάτων και υψηλών ιδεών που διατρέχουν όλη την ύπαρξή μας, ακριβώς όπως πριν από επτά αιώνες. 
Προϊόντα: 1 - 4 από 39
1 | 2 | 3 | 4 | 5 >>

Νέα

Καπαρδέλη Ευτυχία
Από τους Κλασικούς...
Μουσικές προτάσεις...
<< 26 | 27 | 28 | 29 | 30 >>

Λίγα λόγια...

Η ηλεκτρονική μας εφημερίδα  έχει ως τίτλο: ΑΡΘΡΟ 13. Διεπιστημονική Εφημερίδα Εκκλησιαστικού Δικαίου. Το εγχείρημα ξεκίνησε από μια παρέα έξι φοιτητών που κατασκεύασαν τον ιστότοπο, για να εκφράσουν τις επιστημονικές τους ανησυχίες.
Ο αρχικός τίτλος ήταν ΑΡΘΡΟ 13: Φοιτητική Ηλεκτρονική Εφημερίδα Εκκλησιαστικού Δικαίου. Στην πορεία προστέθηκε η αρχαιολογική σύμπραξη, η οποία εξελίχθηκε σε διεπιστημονική σύμπραξη στην προσπάθεια πολύπλευρης προσέγγισης του κεντρικού αντικειμένου του ιστοτόπου που είναι το εκκλησιαστικό δίκαιο. 
Ο βασικός τίτλος της ηλεκτρονικής μας εφημερίδας είναι ΑΡΘΡΟ 13. Το εμπνευστήκαμε από το ομώνυμο άρθρο του ισχύοντος ελληνικού Συντάγματός, στο οποίο κατοχυρώνεται το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας. Συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο αναφέρει:
1. Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη. Η απόλαυση των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων δεν εξαρτάται από τις θρησκευτικές πεποιθήσεις καθενός.
2. Kάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων. H άσκηση της λατρείας δεν επιτρέπεται να προσβάλλει τη δημόσια τάξη ή τα χρηστά ήθη. O προσηλυτισμός απαγορεύεται.
3. Oι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκειών υπόκεινται στην ίδια εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντί της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας. 
4. Kανένας δεν μπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Kράτος ή να αρνηθεί να συμμορφωθεί προς τους νόμους. 
5. Kανένας όρκος δεν επιβάλλεται χωρίς νόμο, που ορίζει και τον τύπο του.
Το ΑΡΘΡΟ 13 είναι μια συλλογική προσπάθεια ανάδειξης του ιδιαίτερου κλάδου του Εκκλησιαστικού Δικαίου μέσα από ένα διάλογο επιστημονικό και επίκαιρο, μέσα από μία σύμπραξη νέων επιστημόνων και καταξιωμένων. Είναι ανεξάρτητο και απευθύνεται σε όλο το επιστημονικό δυναμικό του οικείου χώρου. 
Σκοπός η δημιουργία ενός χώρου προσβάσιμου σε όλους, προσιτού και στον προπτυχιακό φοιτητή που αναζητά το επιστημονικό αντικείμενο που του ταιριάζει, χρήσιμου και στον ερευνητή που αναζητά υλικό για κάποια επιστημονική του μελέτη. 

 

Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter μας: